TÓM TẮT
Stress hiện nay là một vấn đề cấp thiết trong đời sống tâm lý con người. Stress lâu dài sẽ ảnh hưởng đến chất lượng cuộc sống. Khi bị stress sinh viên (SV) có nhiều biểu hiện về mặt sinh lý, tâm lý, thậm chí còn có dấu hiệu của bệnh lý. Phát hiện sớm và chính xác tình trạng stress của SV, những nguyên nhân dẫn đến stress có ý nghĩa thiết thực đối với việc học tập và nâng cao chất lượng cuộc sống. Có sự khác nhau về tự đánh giá mức độ stress và biểu hiện stress giữa SV các trường ĐHĐN. Để SV có sức khỏe tâm thần tốt cần tạo nên môi trường học đường thân thiện và tích cực, cần sự hỗ trợ của xã hội, các chuyên gia tâm lý học đường, đặc biệt là khả năng tự điều chỉnh của SV.
ABSTRACT
Nowadays stress has become a major problem in the psychological life of human beings. A long-term stress can affect a student’s life quality. When students have stress, they may have a number of different physiological, psychological and pathological manifestations. Early and accurate diagnoses of the cause of stressed students can be really of value to their learning and living standards improvement. There are many differences between stress manifestations and self-assessment for the students in the colleges and schools of Danang University. To offer students with a good mental health, schools need to make friendly and positive environments for all of them, offering social support, school psychological experts, especially their self – adjustment in life.
1. Đặt vấn đề
Hiện nay, stress như là một “căn bệnh” khá phổ biến và là một phần khó tránh khỏi trong cuộc sống hiện đại. SV là một trong những nhóm xã hội dễ mắc stress. Những nguyên do đem lại stress cho SV cũng rất đa dạng như: Áp lực việc học quá căng thẳng, cường độ học tập cao, áp lực của những kì thi, điểm số, bài vở quá nhiều và chương trình học thì nặng mà chỉ tập trung học lý thuyết, ít quan tâm đến thực hành nên việc học có phần khô khan, tẻ nhạt. Bên cạnh, SV còn bị áp lực bởi sự kì vọng thái quá của cha mẹ hoặc gặp rắc rối, mâu thuẫn trong tình yêu, tình bạn cũng có thể làm họ mệt mỏi, thiếu tập trung. Ngay cả sự thay đổi thất thường của môi trường cũng ảnh hưởng đến đời sống tâm lý của SV. Mặt khác, những thói quen vô tổ chức, không có kế hoạch cũng làm gia tăng stress. Có rất nhiều nghiên cứu về stress dưới nhiều góc độ nhưng nghiên cứu về stress SV đặc biệt là SV ĐHĐN còn ít được quan tâm nghiên cứu.
2. Kết quả nghiên cứu
2.1. Thực trạng stress của SV ĐHĐN
Kết quả nghiên cứu cho thấy SV ĐHĐN phần đông tự đánh giá mình ít bị “căng TẠP CHÍ KHOA HỌC VÀ CÔNG NGHỆ, ĐẠI HỌC ĐÀ NẴNG - SỐ 6(35).2009 127
thẳng”, kế đến là mức độ căng thẳng, những SV tự đánh giá “không căng thẳng” là 23.1%, chỉ có 7.6% SV cho rằng “rất căng thẳng”. Như vậy, tỉ lệ SV “rất căng thẳng” chiếm rất ít trong số SV khảo sát trong khi SV bị “căng thẳng” và “không căng thẳng” gần như là bằng nhau.
Biểu đồ 2.1. Tự đánh giá về mức độ stress
Kết quả nghiên cứu cho thấy SV ĐHĐN phần đông tự đánh giá mình ít bị “căng thẳng”, kế đến là mức độ căng thẳng, những SV tự đánh giá “không căng thẳng” là 23.1%, chỉ có 7.6% SV cho rằng “rất căng thẳng”. Như vậy, tỉ lệ SV “rất căng thẳng” chiếm rất ít trong số SV khảo sát trong khi SV bị “căng thẳng” và “không căng thẳng” gần như là bằng nhau.
Mức độ tự đánh giá stress của SV các trường
Biểu đồ 2.2. So sánh mức độ tự đánh giá stress giữa SV các trường
Có thể nói số SV thấy “rất căng thẳng” ở ĐHBK nhiều hơn hẳn ở ĐHSP và cũng hơn hẳn ĐHKT. Số SV thấy “căng thẳng” cũng nhiều hơn so với ĐHSP và ĐHKT. Bằng kiểm nghiệm One- way Anova, chúng tôi nhận thấy có sự khác biệt nhưng không nhiều về tự đánh giá stress của SV các trường. SV ĐHBK bị stress cao hơn SV ĐHKT và SV ĐHSP. Còn SV ĐHSP và SV ĐHKT không có sự khác biệt về mức độ tự đánh giá stress. Qua trò chuyện, SVBK cho rằng chương trình học quá nặng, tập trung vào các thông số máy móc nên rất khó đòi hỏi tư duy cao, thời gian học kéo dài, điểm số thì thường bị cho thấp nên tỉ lệ SV thi lại cũng như ở lại hàng năm nhiều hơn trường khác và tập trung nhiều nam nên hay dùng bia rượu thuốc lá, sống ít nề nếp hơn, có khi thức suốt đêm chỉ để đánh bài hoặc