2. LÝ THUYẾT VÀ LÝ THUYẾT CÔNG TÁC XÃ HỘI
2.1.Mục tiêu
Hiểu được lý thuyết, lý thuyết công tác xã hội là gì?
Vai trò và chức năng của lý thuyết trong thực hành CTXH
Quan niệm về cấu trúc xã hội của lý thuyết CTXH
2.2.Lý thuyết là gì?
Liệt kê các lý thuyết xã hội có thể áp dụng cho công tác xã hội?
Vi mô
Trung gian
Vĩ mô
Thế nào là một lý thuyết? (thảo luận nhóm)-5 phút
Lý thuyết?
Định hướng giải quyết vấn đề
Hình thức giải thích có hệ thống các vấn đề còn đang gây tranh cãi
Vượt quá sự lý giải, LT còn giúp suy luận-suy đoán các vấn đề hay các hành vi
Lý thuyết?
Hệ thống các giả định có quan hệ, mối quan hệ logic nhằm lý giải các vấn đề thực tiễn của đời sống
Hệ thống các biến số hay các đặc tính mang tính giả thuyết-giả định nhằm tạo dựng mối quan hệ giữa các vấn đề với nhau
Một hệ thống những bình luận về mối quan hệ giữa các biến số biểu hiện được các cách hiểu có hệ thống về hành vi, các sự kiện hay các tình huống của cuộc sống và đề ra các cách thức giải thích tại sao điều đó xảy ra
Mô hình về lý thuyết khoa học
Dữ liệu/Data
Ghi chép/records
Thấu hiểu/insight
Thực nghiệm/experiments
MÔ HÌNH/LÝ THUYẾT KHOA HỌC
Phân tích
Nguồn:http://abyss.uoregon.edu/~js/lectures/science/index.html
2.3. Lý thuyết công tác xã hội?
Trường hợp
Trung bình
Vĩ mô
Cá nhân
Môi trường
2.4. Lý thuyết thực hành ctxh
Can thiệp?
Cá nhân
Nhóm
Cộng đồng
Lợi ích
(a) dự đoán và lý giải hành vi của thân chủ;
(b) khái quát hóa thân chủ và các vấn đề của thân chủ;
(c) xây dựng hệ thống các hoạt động can thiệp;
(d) xác định hạn chế về tri thức liên quan đến các tình huống điều trị.
ĐƠN GIẢN HÓA HÀNH VI CON NGƯỜI
Lý thuyết thực hành ctxh
Thảo luận: thế nào là một lý thuyết cho thực hành CTXH?
Thời gian: 5 phút
2.5. Mối quan hệ giữa lý thuyết và kỹ năng thực hành ctxh
Câu hỏi: Đâu là mối quan hệ bổ trợ giữa lý thuyết và thực hành công tác xã hội
BA NỀN TẢNG TRỤ CỘT CỦA CÔNG TÁC XÃ HỘI
Lý thuyết-mô hình-luận điểm
Các lý thuyết cơ bản
Lý thuyết hệ thống/ System theory
Tâm động học /Psychodynamic
Học hỏi xã hội/ Social learning
Xung đột/ Conflict
Các lý thuyết phát triển
Các lý thuyết lập luận về đạo đức/ theories of moral reasoning
Kohlberg, Gilligan
Các lý thuyết về nhận thức/theories of cognition
Piaget
Các lý thuyết siêu việt về phát triển con người/ transpersonal theories on human development
Lý thuyết về các giai đoạn
Erikson
Các luận điểm cơ bản
Sức mạnh/strengths
Nữ quyền/ feminism
Hệ sinh thái/ eco-systems
Các mô hình thực hành
Giải quyết vấn đề/ problem solving
Tập trung vào nhiệm vụ/ task-centered
Tập trung vào giải pháp/ solution-focused
Tường thuật-kể chuyện/ narrative
Hành vi-nhận thức/cognitive-behavior
Khủng hoảng/ crisis
Payne (1997) cho rằng lý thuyết CTXH thành công khi nó bao hàm được cả ba vấn đề này
Các thành tố của một nghiên cứu xã hội
Trích từ: Crotty (1998), kham (2012)
Kiến tạo luận
Tương tác biểu trưng
PP LUẬN DÂN TỘC HỌC
QUAN SÁT
KHẢO SÁT
PHỎNG VẤN
ĐIỀN DÃ
NHẬT KÝ
Đánh giá về cá nhân trong môi trường
Ứng dụng lý thuyết: LT cho ta biết cần làm gì, dự đoán trước được điều gì
Lựa chọn các lý thuyết thực hành phú hợp với đánh giá
Giám sát kết quả
CÁC KẾT QUẢ CÓ TƯƠNG THÍCH VỚI NHỮNG DỰ ĐOÁN KHÔNG
CÓ
KHÔNG
Tôi có thực hiện LT đó chính xác?
Không chắc
Tiếp tục thực hiện
Cần thêm sự tư vấn
LT nào khác có thể phù hợp?
Tôi có bỏ qua thông tin gì không?
Cần thêm sự tư vấn (nếu cần)
Nguồn: http://swscmedia.wordpress.com/2012/01/30/do-theories-have-any-relevance-for-social-work-practice-a-case-example-opinion-piece-by-dr-nancy-smyth/
2.6 Các cấp độ-loại hình của Lý thuyết công tác xã hội
Quan điểm của Rees (1991) và Fook (1993):
Lý thuyết xã hội của các nhà duy vật (Rees)/lý thuyết bình diện rộng và nền tảng tri thức (Fook):
chủ yếu liên quan nhiều đến những cấu trúc về kinh tế và chính trị của các xã hội
các mục đích của các thiết chế xã hội, cụ thể là công tác xã hội và an sinh xã hội trong đó.
Lý thuyết chiến lược (Rees)/Các lý thuyết thực hành (Fook):
triển khai các phương pháp can thiệp
những đánh giá về việc cán sự xã hội hành động như thế nào hoặc cần hành động như thế nào.
Các tư tưởng thực hành (Rees)/Các hình thức thực hành cụ thể (Fook):
liên quan nhiều đến cách thức mà họ thực hiện những kinh nghiệm của mình
liên quan đến tri thức trong thực hành.
Các loại hình LT theo quan điểm của Sibeon
Mối quan hệ giữa các luận điểm-lý thuyết-mô hình CTXH
CÁ NHÂN
TẬP THỂ
Phù hợp với những đánh giá về bản chất con người
Một chiến lược hướng dẫn cho quá trình làm việc với các nhóm thân chủ cụ thể
Một chiến lược hướng dẫn cho tiếp cận đến một thân chủ cụ thể
Chúng ta thực sự làm gì để thúc đẩy tiến trình thay đổi
2.7. Các chức năng của lý thuyết
Câu hỏi: NVXH tiếp cận như thế nào đối với các hoạt động thực hành CTXH?
đơn giản hoá các hiện tượng phức tạp qua việc nhấn mạnh đến những mối quan tâm của người thực hành về tư tưởng, cảm xúc, hành vi và các biến cố trong đời sống của thân chủ được xem xét là phù hợp cho việc đánh giá;
giúp NVXH thiếp lập được các mối quan hệ nhân quả và do đó dự đoán trước được hành vi tương lai của thân chủ;
đơn giản hoá việc chọn lựa các kết quả của sự can thiệp;
Các chức năng của lý thuyết
hướng dẫn sự chọn lựa của NVXH về các mô hình can thiệp hiệu quả
chống lại các tiến trình hoạt động phi lý
huy động các nguồn lực xã hội
xây dựng sự phát triển hệ thống tri tức từ các tình huống can thiệp trị liệu
Các nhân tố cho lý thuyết thực hành
Hành vi cá nhân
Bối cảnh tổ chức
Các nhân tố…
Thiết lập mối quan hệ tin tưởng-chặt chẽ với nhà thực hành: Người thực hành có đủ năng lực
Bối cảnh can thiệp đặc biệt hướng đến trợ cho thân chủ có cảm giác được an toàn-có thêm những sự kỳ vọng về sự trợ giúp
Can thiệp được dựa trên các tiến trình hợp lý với bản chất của con người và bối cảnh sống
Can thiệp đòi hỏi có sự tham gia chủ động của nhà thực hành và thân chủ, cả hai đều phải tin rằng chính họ là phương thức đề phục hồi lại sức khoẻ và cải thiện được chức năng.
Là việc tạo sự thay đổi về hành vi của thân chủ:
Cần có sự kết hợp về các hoạt động trị liệu
Cần có mối quan tâm của người thực hành hướng đến mô hình quy chiếu về can thiệp cho những kết quả tích cực
Câu hỏi
Các nhân tố sau chiếm ? % ý nghĩa của hoạt động thực hành?
Đặc điểm của thân chủ
Sự kết hợp các hoạt động trị liệu
Các lý thuyết và mô hình định hướng thực hành
Tác động cuả y học

40-30-15-15
2.8. Lựa chọn lý thuyết cho thực hành

Làm thế nào để chọn lựa lý thuyết phù hợp
Nhiều lý giải được đề cập: cần tạo được các chiến lược can thiệp hiệu quả cho nhiều đối tượng thân chủ khác nhau.
Nhất quán
Hữu ích cho các thân chủ
Toàn diện-có khả năng tạo được hoạt động thực hành trực tiếp
Không quá phức tạp
Có thể kiểm tra được
2.9. Những mô hình và quan hệ khác nhau giữa lý thuyết và thực hành
2.10. Các cách tiếp cận
Cách tiếp cận nhị nguyên
Cách tiếp cận tương phản phê phán
Cách tiếp cận phân tích về quyền lực
Cách tiếp cận cảm xúc-tư duy
Cách tiếp cận tam luận điểm
2.11. Quan điểm chiết trung (electicisim)
Tính hội nhập hệ thống:
Một mô hình hội nhập với những hướng dẫn về các tiêu chí về sự lựa chọn các lý thuyết và một cấu trúc chắc chắn cũng có thể giúp có được những quan điểm khác nhau cần được sử dụng một cách hệ thống.
Thực hành dựa trên cá nhân
Các cá nhân hoặc một nhóm các đồng nghiệp làm việc với nhau cũng có thể tạo được sự tập hợp các quan điểm lý luận. Một vấn đề có thể đạt được sự đồng thuận từ các nhà quản lý qua việc sử dụng một hệ thống cụ thể.
Chọn lựa cách điều trị hệ thống
Lựa chọn một mô hình và một quan điểm theo một cách thức có tổ chức khác
Các cách tiếp cận phù hợp không chính thức
Một quá trình không chính thức của việc thu thập và tổng hợp những quan điểm mới theo một cách tiếp cận cá nhân.
Việc chọn lựa cẩn thận và tranh luận với những người khác cũng sẽ giúp việc có quyết định làm thế nào để có sự kết hợp tốt nhất trong hoạt động của cán sự xã hội.
Những cách ứng dụng tạm thời
Những cách ứng dụng này là những hình thức đồng tình xảy ra thường xuyên của các cán sự xã hội khi biết về cái gì phù hợp với một tình huống.
Câu hỏi?
Nên chọn 1 lý thuyết duy nhất hay sử dụng nhiều lý thuyết cho hoạt động thực hành công tác xã hội?
Những tranh luận
Những tranh luận
Những tranh luận
Những tranh luận
Những tranh luận
Những tranh luận
2.12. Những phân tích về lý thuyết CTXH
Nghiên cứu trường hợp/cá nhân
Công tác xã hội nhóm nhóm
Công tác xã hội cộng đồng
Nghiên cứu trường hợp/cá nhân
Nghiên cứu trường hợp/cá nhân
Nghiên cứu trường hợp/cá nhân
Nghiên cứu trường hợp/cá nhân
So sánh các lý thuyết CTXH
So sánh các lý thuyết CTXH
So sánh các lý thuyết CTXH
Phân tích các lý thuyết CTXH
Phân loại lý thuyết trong công tác xã hội nhóm
Phân loại lý thuyết làm việc ở cấp độ cộng đồng
Phân loại lý thuyết làm việc ở cấp độ cộng đồng
Các khía cạnh khác
Trị liệu gia đình
các thành viên hoặc tất cả thành viên của gia đình đều được xem xét với nhau theo cách đánh giá về các vấn đề xã hội xuất hiện từ những tương tác với những cá nhân khác
lĩnh vực thực hành mang tính liên ngành
Vãng gia:
được sử dụng trong những nghiên cứu trường hợp và mở rộng cho nhóm
Ba quan điểm: Lạc quan, Bi quan, Cấp tiến
Lý thuyết là gì?
Lý thuyết công tác xã hội là gì?
Lý thuyết thực hành công tác xã hội?
Mối quan hệ giữa kỹ năng và thực hành công tác xã hội
Các cấp độ-loại hình của lý thuyết công tác xã hội
Các chức năng của lý thuyết công tác xã hội
Lựa chọn lý thuyết cho thực hành công tác xã hội
Những mô hình-quan hệ khác nhau giữa lý thuyết và thực hành công tác xã hội
Các cách tiếp cận trong lý thuyết công tác xã hội
Quan niệm chiết trung trong công tác xã hội
Những phân tích về lý thuyết công tác xã hội